با صد هزار جلوه برون آمدی كه مـــن



كی رفته ای ز دل كه تمنا كنم تو را؟

كی بوده ای نهفته كه پیدا كنم تو را؟

غیبت نكرده ای كه شوَم طالب حضور

پنهــان نگشته ای كه هویدا كنم تو را

با صد هزار جلوه برون آمدی كه مـــن

با صد هـــــــزار دیده تماشا كنم تو را

چشم به صد مجاهده آیینه ساز شد

تا من به یك مشاهده شیدا كنم تو را

بالای خود در آینـه ِي  چشم من ببین

تا با خبر ز عالـــــــــــــــم بالا كنم تو را

مستانه كاش در حرم و دیر بگـــــذری

تا قبله گاه مؤمن و ترسا كنم تــــــو را

خـــــواهم شبی نقاب ز رویت برافكنم

خـــورشید كعبه، ماه كلیسا كنم تو را

گر افتد آن دو زلف چلیپا به چنگ مــن

چندین هــــزار سلسله در پا كنم تو را

طوبی وسدره گر به قیامت به من دهند

یك جا فـــــــــدای قامت رعنا كنم تو را

زیبا شـــــــــود به كارگِه عشق كار من

هــــــــر گه نظر به صورت زیبا كنم تو را

رسوای عالمی شدم از شور عاشـقی

ترسم خدا نخواسته رســـــوا كنم تو را


فروغی بسطامی

مرنجان دلم را كه اين مرغ وحشي                    زبامي كه بر خاست مشكــل نشيند




صوفي ابن الوقت باشد اي رفيق

تعريف شعر از ديد يكي از شعرا



تو كه شاعري بگو عشق چيه؟

 

اگر سي سال پيش پرسيده بودي

از هر آستينم برايت

چند تعريف آماده و كامل

كه مو لاي درزش نرود

بيرون مي كشيدم

 

در اين سن و سال اما

فقط مي توانم دستت را

كه هنوز بوي سيب مي دهد بگيرم

و بازگردانمت به صبح آفرينش

 

از پروردگار بخواهم

به جاي خاك و گل

و دنده ي گمشده من

اين بار قلم مو به دست بگيرد

و تو را به شكل آب بكشد

رها از زندان پوست

و داربست استخوان هايت

و مرا

به شكل يك ماهي خونگرم

كه بي تو بودنش مصادف

با هلاكت ، بي برو برگرد.


عباس صفاري

آدميت؟؟؟



تـــــــــــــــن آدمی شریف است به جان آدمیــــــــــــــــت                   نه همین لبــــــــــــاس زیباست نشان آدمیت

اگر آدمی به چشم است و دهــــــــــــــان و گوش و بینی                   چه میان نقش دیوار و میان آدمــــــــــــــــیت؟

خورو خواب و خشم و شهوت شعب است و جهل و ظلمت                  حیوان خبر ندارد زجهـــــــــــــــــــــــان آدمیت

به حقیقت آدمـــــــــــــــــــــــــــــی باش وگرنه مرغ باشد                  که همي سخن بگوید به زبان آدمیـــــــــــــت

مگر آدمی نبودی که اسیـــــــــــــــــــــــــــــر دیو ماندی؟                   که فــــــــــــــــرشته ره ندارد به مکان آدمیت

رسد آدمی به جايــــــــــــــــــــــــــــــی که بجز خدا نبیند                    بنگر که تا چه حد است مکـــــــــــــان آدمیت

طیــــــــــــــــــــــــــــــران مرغ دیدی تو ز پای بند شهوت                    به در  آی تا ببینـــــــــــــــــــی طیران آدمیت

نه بیان فضل کردم که نصیحت تــــــــــــــــــــــــــــو گفتم                    هــــــــــــــــــم از آدمی شنیدم بیان آدمیت

                                                                                                                                 

 

سعدي

مهدي اخوان ثالث (قاصدك)



قاصدک هان چه خبر آوردي ؟

از کجا وز که خبر آوردي ؟

خوش خبر باشي اما اما

گرد بام و بر من بي ثمر مي گردي . . .

انتظار خبري نيست مرا

نه ز ياري نه ز ديّار و دياري باري

برو آنجا که بود چشم و گوشي با کس

برو آنجا که تو را منتظرند

قاصدک

در دلم من همه کورند و کرند . . .

دست بر دار از اين در وطن خويش غريب

قاصد تجربه هاي همه تلخ

با دلم مي گويد

که دروغي تو، دروغ

که فريبي تو، فريب !

قاصدک

هان ... ولي ... آخر ... اي واي

راستي آيا رفتي با باد . . .

با توام آي کجا رفتي ، آي !

راستي آيا جايي خبري هست هنوز

مانده خاکستر گرمي جايي

در اجاقي ــ طمع شعله نمي بندم ــ

خردک شرري هست هنوز ؟

قاصدک

ابرهاي همه عالم شب و روزدر دلم مي گريند . . . .


 

كه جنگ و کین با من حزین روا نباشد



بهار دلکش رسید و دل به جا نباشد

از آنکه دلبر دمی به فکر ما نباشد

در این بهار ای صنم بیا و آشتی کن

که جنگ و کین با من حزین روا نباشد

صبحدم بلبل بر درخت گل به خنده می گفت

نازنینان را، مه جبینان را، وفا نباشد

اگر که با این دل حزین تو عهد بستی، عزیز من،

با رقیب من چرا نشستی

چرا دلم را، عزیز من، از کینه خستی

بیا در برم از وفا یک شب

ای مه نخشب

تازه کن عهدی، که بر شکستی

تصنيفي ازعارف قزويني

به کجا چنین شتابان؟



به کجا چنین شتابان؟
گون از نسیم پرسید
دل من گرفته زینجا , هوس سفر نداری؟
ز غبار این بیابان؟
همه آرزویم اما.... چه کنم که بسته پایم....
به کجا چنین شتابان؟
به هر آن کجا که باشد بجز این سرا سرایم

سفرت به خیر اما تو و دوستی خدا را
چو از این کویر وحشت به سلامتی گذشتی
به شکوفه ها به باران
برسان سلام ما را
 
دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

راه عشق



راهیست راه عشق که هیچش کناره نیست

آن جا جز آن که جان بسپارند چاره نیست

هرگه که دل به عشق دهی خوش دمی بود

در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیــــست

كجا دنبال مفهومي براي عشـــــــــــق مي گردي



  تو را گم مــی کنم هر روز و پیدا می کنم هر شب

 بدینسان خوابها را با تو زیبا می کنم هـــــــــر شب

تبی این كاه را چون کوه سنگین مـــــــــی کند آنگاه
چه آتشها که در این کــــــــوه برپا می کنم هر شب

تماشایی است پیچ  و تاب آتش ها .... خوشا بر من
 که پیچ و تاب آتـــــــــش را تماشا می کنم هر شب

مرا یک شب تحمل کن که تا باور کنی ای دوســت
 چگونه با جنــــــــــــون خود مدارا می کنم هر شب

چنان دستم تهی گردیده از گرمــــــــــــــای دست تو
 که این یخ کرده را از بیکسی ها می کنم هـــرشب

تمام سایه ها را مـــــــــــــــی کشم بر روزن مهتاب
 حضورم را ز چشم شهر حاشا می کنم هــــر شب

دلم فـــــــــــــریاد می خواهد ولی در انزوای خویش
 چه بی آزار با دیوار نجوا می کنم هــــــــــــر شب

کجا دنبال مفهومی بـــــــــــــرای عشق می گردی ؟
که من این واژه را تا صبح معنا می کنم هـــر شب


محمد علی بهمنی


      


بي خبري

دیر است که دلدار پیامی نفرســــــــــــتاد                   ننوشت ســــــــلامی و کلامی نفرستاد

صد نامه فــــــــرستادم و آن شاه سواران                    پیکی ندوانید و سلامی نفرستـــــــــــاد

سوی من وحشی صفت عقل رمیــــــــده                    آهو روشی کبک خــــــــــرامی نفرستاد

دانست که خواهد شدنم مرغ دل از دست                  و از آن خط چون سلسله دامی نفرستاد

فــــــریاد که آن ساقی شکرلب سرمست                   دانست که مخمورم و جامــــی نفرستاد

چندان که زدم لاف کرامات و مقامـــــــــات                  هیچــــــــــم خبر از هیچ مقامی نفرستاد

حافظ به ادب باش که وا خواست نباشــد                   گــــــــــر شاه پیامی به غلامی نفرستاد

نه هر كه چهــــــــــره بر افروخت دلبري داند

نه هر كه چهــــــــــره بر افروخت دلبري داند                  نه هر كه آينه سازد سكندري دانــــــد
نه هر كه طرف كله كج  نهاد و تند  نشست                  كلاهداري و آيين ســــــــــــــروري داند
هـــــــــــــــــــزار نكته باريكتر ز مو اين جاست                  نه هــــــر كه سر بتراشد قلندري داند
تو بندگي چو گدايان به شرط مزد مكــــــــــن                  كه دوست خود روش بنده پروري داند
غلام همت آن رند عافيت ســـــــــــــــــــــوزم                  كه در گداصفتــــــــــي كيمياگري داند
وفا و عهد نكـــــــــــــــــــــــو باشد ار بياموزي                  و  گرنه هر كه تو  بيني ستمگري داند
به قد و چهره هر آن كس كه شاه خوبان شد                 جهان بگيرد اگر دادگســـــــــتري داند
بباختم دل ديوانه و نــــــــــــــــــــــــــــدانستم                  كه آدمـــــــي بچه‏اي شيوه‏ء پري داند
مـــــــــــــــــــــــدار نقطه‏ء بينش ز خال تست                  مرا كه قدر گوهر يك دانه جوهري داند
ز شعر دلكش حافظ كسي بود آگـــــــــــــــاه                  كه لطف طبع و سخن گفتن دري داند

غزلي زيبا از مولانا

یار مرا غار مرا عشق جگرخوار مـــــــــرا
یار تویی غار تویی خواجه نگهدار مرا
نوح تویــــی روح تویی فاتح و مفتوح تویی
سینه مشـــروح تویی بر در اسرار مرا
نور تویی سور تویی دولت منـــصور تویی
مرغ که طور تویی خسته به منقار مرا
قطره تویی بحر تویی لطف تویی قهر تویی
قند تویی زهر تویی بیش میازار مــــرا
حجره خورشید تویی خانه ناهید تویــــــــــی
روضه امید تویـــــی راه ده ای یار مرا
روزتویی روزه تویی حاصل دریوزه تویی
آب تویی کوزه تویی آب ده این بار مرا
دانه تویی دام تویــــــــی باده تویی جام تویی
پخته تویی خام تویی خــــام بمگذار مرا
ایـــــــــــن تن اگر کم تندی راه دلم کم زندی
راه شدی تا نبدی این همه گفتار مـــــرا

شعري زيبا از محمد سلماني

بي حرمتي به ساحت خوبان قشنگ نيست 

باور كنيد كه پاســـــــــخ آيينه سنگ نيست

سوگند مي خورم به مرام پرندگــــــــــــــان

در عرف مــــا، سزاي پريدن تفنگ نيست

با برگ گل نوشته به ديوار باغ مــــــــــــا

وقتي بيا كه حوصــــــله غنچه تنگ نيست

در كــــــــــــارگاه رنگرزان ديار مــــــــــا

رنگي براي پوشش آثــــــــــار ننگ نيست

از بردگــــــــــــــي مقام بلالي گرفته انــــــد

در مكتبي كه عـزت انسان به رنگ نيست

دارد بهار مـــــــــي گذرد با شتاب عمــــــر

فكري كنيد كه فـرصت پلكي درنگ نيست

وقتي که عاشقانه بنـــــــــــــــوشي پياله را

فرقــــي ميان طعم شراب و شرنگ نيست

تنها يكي به قله تاريخ مـــــــــــــــــــي رسد

هـــر مرد پا شکسته که تیمور لنگ نیست

      

 

 

شعر مادر ايرج ميرزا

داد معشوقه‌ به‌ عاشق‌ پیغام‌                كه‌ كند مــــــــــادر تو با من‌ جنگ‌

هركجــــــــــا بیندم‌ از دور كند                چــــــــهره‌ پرچین‌ و جبین‌ پر آژنگ‌

با نگــــــــــــــاه‌ غضب‌ آلود زند                بر دل‌ نازك‌ من‌ تیری‌ خـــــــــدنگ‌

مادر سنگدلت‌ تا زنــــده‌ است‌                شهد در كام‌ من‌ و تست‌ شرنگ‌

نشــــــــــوم‌ یكدل‌ و یكرنگ‌ ترا                تا نســـــــازی‌ دل‌ او از خون‌ رنگ‌

گر تو خواهی‌ به‌ وصالم‌ برسی‌               باید این‌ ساعت‌ بی‌ خوف‌ و درنگ‌

روی‌ و سینه‌ تنگــــــــش‌ بدری‌                دل‌ برون‌ آری‌ از آن‌ سینه‌ تنـــــگ‌

گـرم‌ و خونین‌ به‌ منش‌ باز آری‌                تا برد زاینه‌ قلـــــــــــــــــــبم‌ زنگ‌

عـــــــــاشق‌ بی‌ خرد ناهنجار               نه‌ بل‌ آن‌ فاسق‌ بی‌ عصمت‌ و ننگ‌

حرمت‌ مادری‌ از یاد ببــــــــرد                خـــــــــــــیره‌ از باده‌ و دیوانه‌ زبنگ‌

رفت‌ و مـــادر را افكند به‌ خاك‌                سینه‌ بدرید و دل‌ آورد به‌ چنـــــگ‌

قصــد سرمنزل‌ معشوق‌ نمود                دل‌ مــــــــادر به‌ كفش‌ چون‌ نارنگ‌

از قضا خورد دم‌ در به‌ زمــــین‌                 و اندكی‌ سوده‌ شد او را آرنــــگ‌

وان‌ دل‌ گرم‌ كه‌ جان‌ داشت‌ هنوز             اوفــــــــتاد از كف‌ آن‌ بی‌ فرهنگ‌

از زمین‌ باز چو برخاست‌ نمود                  پی‌ برداشتن‌ آن‌ آهــــــــــــــــنگ‌

دید كز آن‌ دل‌ آغشته‌ به‌ خون‌                  آید آهســــــــته‌ برون‌ این‌ آهنگ‌:

آه‌ دست‌ پسرم‌ یافت‌ خراش‌                   واي‌ پای‌ پسرم‌ خورد به‌ ســـنگ‌

ای مادر عـــــــــــــــزیز



ای مادر عـــــــــــــــزیز که جانم فدای تـــو                 قربان مهربانــــــــی و لطف و صفای تو

هرگز نشد محبت یاران و دوستـــــــــــــــان                همپایه محبت و مهر و وفــــــــــــــای تو

مهرت برون نمی رود از سینه ام که هست                این سینه خانه ی تو و این دل سرای تو

آن گــــــــــــــــــــــــوهر یگانه دریای خلقت                 کاندر برون زعهد مدح و ثنای تــــــــــو

هر بهره ای که برده ام از حسن تــــــربیت                 بـــــــــاشد زفیض کوشش بی منتهای تو

ای مادر عزیزم که جان داده ای مــــــــــرا                 سهل است اگر که جان دهم اکنون برای تو

گـــــــــــــــر جان خویش هم زبرایت فدا کنم                 کاری بزرگ نیست که باشد سزای تــــــو

تنها همان توئی که چو برخیزی از میـــان                 هـــــــــــــرگز کسی دگر ننشیند به جای تو

خوشنودی تو مـــــایه خوشنودی من است                 زیرا بود رضای خـــــــــــــدا در رضای تو

گر بود اختیار جهانی به دست مــــــــــــــن                  می ریختم تمام جهـــــــــــان را به پای تو

مادر

اين شعر بسيار زيبا را شاگردم سينا قاسمي فرستاده حيف بود كه فقط خودم بخونم ممنون سينا جان.

مهربان مادر من


ای من از مهر تو در جامه ی گرم

ای من از لطف تو در بستر ناز

هرگز از خویش مرا دور مساز

ای مرا مظهر ایمان و غرور

ای نگاه تو پر از گرمی و نور

ای صدای تو مرا روح نواز

هرگز از خویش مرا دور مساز

نازنین مادر من

من به گلزار وجود

چون گلی تشنه ی باران محبت هستم

هرگز ای ابر پر از رحمت و عشق

نوگل تشنه ی خود را مبر از خاطر پاک

ای در گلشن قلب من بر روی تو باز

هرگز از خویش مرا دور مساز

مادر

از نغمه ی لالایی تو

میرسد بانگ ملائک برگوش

از صدای سخن عشق تو عالم مدهوش

قَسَمت میدهم ای از همه دنیا بهتر

به همان شیر محبت که مرا نوشاندی

به همان لالایی شب های دراز

هرگز از خویش مرا دور مساز

سینه ی پاک و دل کوچک من

همه از مهر رُخَت لبریز است

با تو پاییز برایم چو بهار

و بهارم بی تو

سرد و غمناک تر از پاییز است

ای پرستار تن کوچک من از آغاز

هرگز از خویش مرا دور مساز

بی تو من هیچم هیچ

همه ی هستی ام از هستی توست

شیره ی جان تو در رگ رگ جانم جاریست

و به پاکی تو و شیر تو سوگند که من

تا که خون در رگهایم هست

از تو ای چشمه ی جوشان امید

بر نمی دارم دست

قَسَمت میدهم ای از همه دنیا بهتر

به همان نغمه ی لالایی شبهای دراز

هرگز از خویش مرا دور مساز

هرگز از خویش مرا دور مساز

جام می و خون دل هریک به کسی دادند

کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد       یک نکتــه ازین معنی گفتیم و همیــن باشد

از لعـل تو گـر یابم انگشــتره ای زنهـــار          صـد ملک سلیمـــانم در زیر نگیــن باشــد

غمناک نباید بود از طعن حسود ای  دل         شاید که چو وابینی  خیر تو در این باشــد

هرکونکند فهمی زین کلک خیال انگیــــز        نقشش به حرام ارخود صورتگر چین باشد

جام می و خون دل هریک به کسی دادند        در دایـره ی قسمت اوضــاع چنین  باشــد

در کار گلاب و گل  حکــم ازلــی این بود          کین شاهـد بازاری وان پرده نشیـن باشــد

آن نیست که حافظ را رندی بشد از خاطر      کاین سابقــه ی پیشیـن تا روز پسیـن باشــد

 

بزرگداشت خيام نيشابوري




قومی متفکرنـــــــــــد اندر ره دین          قومــــــــی به گمان فتاده در راه یقین
می ترسم از آنکه بانگ آید روزی         کای بی خبران راه نه آنست و نه این


      حکیم غیاث‌الدین ابوالفتح عمر‌ بن ابراهیم خیام نیشابوری، ریاضی‌دان، ستاره شناس و شاعر ایرانی قرن ششم هجری، 961 سال پیش در نیشابور دیده به جهان گشود. روز 28 اردیبهشت در تقویم رسمی ایران به نام روز «بزرگداشت خیام» نام‌گذاری شده است. به گزارش ایبنا، دوشنبه 28 اردیبهشت، روز بزرگداشت خیام نیشابوری است.      حکیم غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری به خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النیسابوری هم نامیده شده ‌است. او از ریاضی‌دانان، ستاره‌شناسان و شعرای به‌نام ایران در دوره سلجوقی است. گرچه به باور برخی، پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی او است و در این حوزه دارای لقب «حجةالحق» بوده ‌است، ولی آوازه‌اش عمدتا از نگارش رباعیاتی به دست آمده که امروزه شهرت جهانی دارند.      شهرت جهانی خیام با ترجمه انگلیسی فیتز جرالد از رباعیات او به دست آمده است.آنچه از زندگی خیام می‌دانیم      عمر خیام در سده پنجم هجری در نیشابور زاده شد. فقه را در میانسالی در محضر امام موفق نیشابوری آموخت؛ حدیث، تفسیر، فلسفه، حکمت و اختر شناسی را فراگرفت. برخی نوشته‌اند که او فلسفه را مستقیما از زبان یونانی فرا گرفته بود.      دکتر غلامحسین مصاحب در مقاله‌ای درباره خیام می‌نویسد: «خیام در حدود 449 تحت حمایت و سرپرستی ابوطاهر، قاضی‌القضات سمرقند، کتابی درباره معادله‌های درجه سوم به زبان عربی نوشت تحت نام رساله فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله با نظام الملک طوسی رابطه‌ای نیکو داشت. وی این کتاب را پس از نگارش به خواجه تقدیم کرد. پس از این دوران خیام به دعوت سلطان جلال‌الدین ملکشاه سلجوقی و وزیرش نظام الملک به اصفهان می‌رود تا سرپرستی رصدخانه اصفهان را به‌عهده گیرد. او هجده سال در آن‌جا مقیم می‌شود. به مدیریت او زیج ملکشاهی تهیه می‌شود و در همین سال‌ها (حدود 458) طرح اصلاح تقویم را تنظیم می‌کند. خیام تقویم جلالی را تدوین کرد که به نام جلال‌الدین ملکشاه شهره‌ است؛ اما پس از مرگ ملکشاه کاربستی نیافت. در این دوران خیام به‌عنوان اختربین در دربار خدمت می‌کرد.»      در رساله «در شرح مشکلات کتاب مصادرات اقلیدس» که در سال 1314 به اهتمام تقی ارانی به چاپ رسید، درباره خیام آمده است: «خیام در سال 456 مهم‌ترین و تاثیرگذارترین اثر ریاضی خود را با نام رساله فی شرح مااشکل من مصادرات اقلیدس نوشته و در آن خطوط موازی و نظریه نسبت‌ها را شرح می‌دهد. پس از درگذشت ملکشاه و کشته شدن نظام‌الملک، خیام مورد بی‌مهری قرار گرفت و کمک مالی به رصدخانه قطع شد. بعد از سال 479 اصفهان را به قصد اقامت در مرو که به عنوان پایتخت جدید سلجوقیان انتخاب شده بود، ترک کرد. احتمالا در آن‌جا میزان الحکم و قسطاس المستقیم را نوشت. رساله مشکلات الحساب (مسائلی در حساب) احتمالا در همین سال‌ها نوشته شده‌است.»      غلامحسین مراقبی در مقدمه‌ای که بر رباعیات خیام نوشته ادعا کرده است: «خیام در زندگی زن نگرفت و همسر برنگزید. البته برخی از داماد خیام سخنانی نقل کرده‌اند و در این‌باره نظری دیگر داشته‌اند.»مرگ شاعر       براساس آنچه در سیاست نامه خواجه نظام الملک نوشته شده، در زمان خیام فرقه‌های مختلف سنی و شیعه، اشعری و معتزلی سرگرم بحث‌ها و مجادلات اصولی و کلامی بوده‌اند. در این میان فیلسوفان پیوسته توسط قشرهای مختلف به کفر متهم می‌شدند. تعصب، بر فضای جامعه چنگ انداخته بود و کسی جرات ابراز نظریات خود را نداشت؛ حتی امام محمد غزالی نیز از اتهام کفر در امان نماند. در آن جا، خواجه نظام همه معتقدان به مذهبی خلاف مذهب خود را به شدت سرکوب می‌کند و همه را منحرف از راه حق و ملعون می‌داند.      از نظر سیاسی نیز وقایع مهمی در عصر خیام رخ داد؛ از جمله سقوط دولت آل‌بویه، قیام دولت سلجوقی، جنگ‌های صلیبی و ظهور باطن‌نیان و حسن صباح.      خیام به تبار دانشمندانی تعلق دارد که از قرن سوم تا پنجم هجری ممالک اسلامی مشرق زمین را قلمرو دلخواه ِ دانش و اندیشه ساختند. هنگامی که خیام زندگی خود را آغاز می‌کرد ابن‌سینا و ابوریحان به سال‌های پایانی عمر خود رسیده بودند.      مرگ خیام را میان سال‌های 517-520 هجری و در نیشابور می‌دانند. گروهی از تذکره نویسان نیز وفات او را در 516 نوشته‌اند؛ اما پس از بررسی‌های لازم مشخص شد که تاریخ وفات وی سال 517 بوده ‌است. مقبره خیام هم‌اکنون در شهر نیشابور، در باغی که آرامگاه امامزاده محروق در آن واقع است، قرار گرفته.     برای درک گستره شهرت خیام در زمان حیاتش، و این که او را در آن زمان بیش‌تر به عنوان ریاضی‌دان و فیلسوف می‌شناختند و نه شاعر، کافی است نگاهی کنیم به بخش پایانی چهار مقاله نظامی عروضی. وی در آنجا ماجرای دیدار خود با خیام را در زمان حیات وی و سپس، زیارت آرامگاه وی را در نیشابور بیان می‌کند.

آثار خیام
      خیام در دوران سلطنت ملک‌شاه سلجوقی (426 تا 590 هجری قمری) و در زمانی که خواجه نظام‌الملک وزارت می‌کرده است، گاهشمار ایرانی را اصلاح می‌کند.
      شماری از تذکره‌نویسان، خیام را شاگرد ابن سینا و شماری نیز وی را شاگرد امام موفق نیشابوری خوانده‌اند؛ هر چند قول مبنی بر این که خیام شاگرد ابن سینا بوده‌ است، بسیار بعید می‌نماید، چون از لحاظ زمانی با هم تفاوت زیادی داشته‌اند. خیام در جایی ابن سینا را استاد خود می‌داند؛ اما این استادی ابن سینا، جنبه معنوی دارد. همچنین از وی هم‌اکنون بیش از 100 رباعی برجای مانده ‌است.      خیام آثار علمی و ادبی بسیار تالیف کرد. او میزان الحکمت را درباره فیزیک و لوازم الامکنة را در دانش هواشناسی نوشت. نوروزنامه دیگر اثر ادبی اوست، در پدیداری نوروز و آیین پادشاهان ایرانی و اسب و زر و قلم که در حدود 459 هجری قمری نگاشته شده ‌است. کتاب جبر و مقابله خیام با تلاش دانش‌پژوهان اروپایی در سال 1742 در یکی از کتابخانه‌های لیدن یافته شد. این کتاب در 1815 توسط تنی چند از دانشمندان فرانسوی ترجمه و منشر شد.

دیگر آثار این دانشمند ایرانی عبارت است از:
• رسالة فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله به زبان عربی، در باره معادلات درجه سوم.
• رسالة فی شرح مااشکل من مصادرات کتاب اقلیدس در مورد خطوط موازی و نظریه نسبت‌ها.
• رساله میزان‌الحکمه. «راه‌حل جبری مساله تعیین مقادیر طلا و نقره را در آمیزه‌(آلیاژ) معینی به وسیله وزن‌های مخصوص به‌دست می‌دهد.
• قسطاس المستقیم
• رساله مسائل الحساب، (این اثر باقی نمانده ‌است)
• القول علی اجناس التی بالاربعاء، اثری درباره موسیقی.
• رساله کون و تکلیف به عربی. این رساله درباره حکمت خالق در خلق عالم و حکمت تکلیف است که خیام آن را در پاسخ پرسش امام ابونصر محمدبن ابراهیم نسوی در سال 473 نوشته ‌است و او یکی از شاگردان پورسینا بوده و در مجموعه جامع البدایع باهتمام سید محی‌الدین صبری در سال 1230 و کتاب خیام در هند به اهتمام سلیمان ندوی سال 1933 میلادی چاپ شده ‌است.

• رساله روضة‌القلوب در کلیات وجود
• رساله ضیاء العلی
• رساله‌ای در صورت و تضاد
• ترجمه خطبه ابن سینا
• رساله‌ای در صحت طرق هندسی برای استخراج جذر و کعب
• رساله مشکلات ایجاب
• رساله‌ای در طبیعیات
• رساله‌ای در بیان زیگ ملکشاهی
• رساله نظام الملک در بیان حکومت
• رساله لوازم‌الاکمنة
• اشعار عربی خیام که در حدود 19 رباعی آن به‌دست آمده‌ است.
• نوروزنامه، از این کتاب دو نسخه خطی باقی مانده‌ است. یکی نسخه لندن و دیگری نسخه برلن
• رباعیات خیام به زبان فارسی که در حدود 200 چارینه (رباعی) یا بیشتر از حکیم عمر خیام است و زائد بر آن مربوط به خیام نبوده؛ بلکه به خیام نسبت داده شده است.
• عیون الحکمة
• رساله معراجیه
• رساله در علم کلیات
• رساله در تحقیق معنی وجود
خیام در ماه • یکی از حفره‌های ماه به افتخار خیام «عمر خیام» نامیده شده‌ است.
• در تونس هتلی به نام خیام ساخته شده ‌است.
• «انجمن عمر خیامی» در سال 1892 م. در لندن به نام «عمرخیام کلوب» یعنی انجمن عمر خیام تاسیس شد. موسسان این انجمن از نویسندگان و روزنامه‌نگاران انگلیسی بودند. در سال 1893 انجمن مذکور با تشریفات خاصی دو عدد بوته گل سرخ بر سر مزار فیتز جرالد، مترجم رباعیات عمرخیامی گذاشته و سرلوحه‌ای که حاوی این نوشته بود در آنجا نصب کردند: «این بوته گل سرخ که در باغ کیو پرورده شده و تخم آنرا "سیمپسن" از سر مقبره عمرخیامی در نیشابور آورده است و به‌دست چندین تن از هواخواهان ادوارد فیتزجرالد از جانب انجمن عمرخیام غرس شد.»
• شهرک صنعتی خیام در نزدیکی نیشابور به نام خیام نامگذاری شده ‌است.
• نام یکی از ایستگاه‌های قطار که فاجعه قطار نیشابور در آن‌جا رخ داد، خیام نام داشت.
• خیام یکی از موضوعات بحث میان دو تن از شخصیت‌های رمان «گرگ دریا» نوشته جک لندن است.
• وی شخصیت اصلی رمان «سمرقند» نوشته امین معلوف است.
• در سال 1980 سیارکی در کهکشان کشف و به نام خیام (عمر خیام 3095) نام‌گذاری شد.
• خیام یکی از شخصیت‌های داستان «معصومه شیرازی» اثر محــمد‌علی جمال‌زاده است.

ناصر حجازي

سعديا مرد نكو نام نميرد هرگز         مرده آن است كه نامش به نكويي نبرند

يادت جاودان

استرس و ‌شب امتحان

     آرام باشيد عزيزان ؛ اين نيز بگذرد

       حالا كه روزهاي امتحان براي دانش‌آموزان و دانشجويان در حال آغاز است، بد نيست خانواده‌ها مراقب سلامت رواني و جسمي فرزندانشان باشند تا اين روزهاي پراضطراب براي آنها آسوده‌تر بگذرد. اين توصيه‌ها هم شامل سلامت روحي آنهاست كه معمولا دچار اضطراب و استرس مي‌شوند و هم مسائل تغذيه‌اي و در واقع جسمي آنها را شامل مي‌شود.

      ‌اضطراب يك هيجان ناخوشايند است كه در فرد ايجاد دلشوره و نگرانى مبهم و بدون علت مشخص مى‌كند. زمانى استرس در امتحانات طبيعى محسوب مى‌شود كه شدت آن متناسب با شرايط امتحانات باشد، چراكه اين امر خود جنبه مثبت داشته و سبب افزايش تمركز دقت حواس، كارايى و عملكرد شخص مى‌شود.اما در صورتى كه دامنه اضطراب زياد و شدت آن نامتناسب باشد فلج‌كننده بوده و باعث مختل شدن عملكرد فرد مى‌شود.
      استفراغ، دل‌درد، تكرر ادرار، تنگى نفس، تپش قلب، بى‌قراري، بي‌خوابي، بى‌اشتهايى و لرزش از علائم جسمانى اضطراب در امتحانات محسوب مي‌شود.
البته انتظارات نامعقول و نامناسب والدين و اولياي مدارس، ترس از شكست در امتحان و نگرانى از نتيجه امتحانات و تطابق دادن عامل موفقيت و ارزشمندى فرد با نتيجه آزمون از علل بروز استرس و اضطراب در امتحانات است.

مطالعه بيشتر، استرس كمتر

      علائم جسمي اضطراب امتحان همانند هر موقعيت پرفشار ديگر است. يك دانشجو يا دانش‌آموز در طول امتحان ممكن است يك يا چند مورد از تغييرات جسمي مانند تعريق، عرق كردن كف دست، سردرد، ناراحتي معده، ضربان قلب سريع و انقباض ماهيچه‌اي را تجربه كند.
       بر اين اساس ممكن است حالت‌هايي نظير اشكال در خواندن و فهميدن سوالات برگه امتحاني، اشكال در نظم دادن به افكار، اشكال در بازيابي و پيدا كردن كلمات كليدي و مفاهيم اصلي هنگام پاسخ دادن به سوالات تشريحي و ضعيف عمل كردن در امتحان حتي زماني كه مطالب به خوبي مطالعه شده‌‌اند، از سوي دانش‌آموز يا دانشجوي مضطرب تجربه شود.
       هرچند كه براي اين توصيه ممكن است كمي دير باشد، اما با مطالعه كردن در طول ترم و اجتناب از انباشتن درس‌ها براي شب امتحان، احساس اطمينان و اعتماد را در خود به وجود آوريد.
پس لازم است به خوبي و به اندازه كافي مطالعه كنيد، در اين حالت حتي اگر تحت فشار باشيد مي‌توانيد آنها را به ياد آوريد.
       سر جلسه امتحان مي‌توانيد از روش‌هاي آرام‌سازي استفاده كنيد، مثلا مي‌توانيد نفس‌هاي عميق بكشيد تا بدنتان را آرام كنيد و از استرس خود كمي بكاهيد.

فضاي درس خواندن

       محيطي كه در آن مطالعه مي‌كنيد مي‌تواند تاثير زيادي برميزان   كارايي زمان مطالعه شما داشته باشد.
پس سعي كنيد سر و صدا، مزاحمت‌ها، نور، دماي محيط، آراستگي و نظم و ترتيب، راحتي، لوازم و تجهيزات را مناسب با آرامشتان هماهنگ كنيد. مثلا برخي افراد نياز دارند كه هنگام مطالعه صداي آرامي را بشنوند و برخي نيز به سكوت علاقه‌مندند. ببينيد كه شما در كدام گروه قرار مي‌گيريد.
       مي‌توانيد نور اتاق را با يك چراغ مطالعه با نور مناسب كه خيلي به كتابتان نزديك نباشد و از سمت مخالف دست به كتاب بتابد، تنظيم كنيد و در نهايت اين‌كه بهتر است دماي اتاق خيلي گرم نباشد تا احساس كسالت و خواب‌آلودگي را به حداقل برساند.

تغذيه در شب امتحان

       متخصصان تغذيه توصيه مي‌كنند كه مواد كافئين‌دار مانند قهوه و نسكافه ازجمله مواد تحريك‌كننده سيستم اعصاب مركزي هستند كه باعث بي‌خوابي، اضطراب و تپش قلب مي‌شوند كه براي امتحانات مناسب نيستند.
       جالب است كه برخي افراد در شب‌هاي امتحان از مواد كافئين‌دار براي جلوگيري از خواب آلودگي استفاده مي‌كنند كه اين راه توصيه نمي‌شود زيرا سبب استرس و تپش قلب شده و بي‌خوابي حاصله باعث احساس خستگي در روز بعد مي‌شود.
       بعضي از افراد قندهاي ساده مانند شيريني، شكلات و مربا را جايگزين صبحانه مي‌كنند كه صحيح نيست زيرا اين عمل باعث افزايش ناگهاني قند خون و در نتيجه ترشح ناگهاني انسولين مي‌شود كه در نهايت افت ناگهاني قند خون را به همراه دارد و يادگيري و تمركز حواس فرد را مختل مي‌كند.
       در فصل امتحانات مي‌توان از مواد قندي مركب مثل نان، ميوه‌ها، غلات و از گروه حبوبات عدس مي‌توان استفاده كرد. ساير حبوبات نفخ‌آور هستند و باعث درد شكم و تشنگي مي‌شوند و از اين جهت براي ايام امتحانات مناسب نيستند.
      

رفتارهای غلط معلمی را بشناسیم

۱- پرهیز از لبخندزدن و رفتار مهربانانه با شاگردان:

 اگر مجبورید که سال تحصیلی را علیرغم میل باطنی خود در کلاسی یا مدرسه ای با سختی آغاز کنید این مساله نباید به دانش آموزان القا شود.

 2-   دوست شدن با شاگردان وقتی که در کلاس هستید:

 رفتار دوستانه لازمه ی تدریس موفق در کلاس است اما دوستی با شاگردان یک بده بستان پایاپای را می طلبد که این برای یک معلم صورت خوشی نخواهد داشت و شما را در شرایط سختی قرار خواهد داد.

 3-  توقف درس و درگیر کردن دانش آموزان به مسائل کم اهمیت:

 هنگامی که دانش آموزان روی مسایل کم اهمیت با هم در گیر می شوند دیگر جایی برای رقابت سالم باقی نخواهد ماند.

4-  تحقیر دانش آموزان و وادار آنان به کاری که شما از او می خواهید:

 تحقیر تکنیک فوق العاده وحشتناک وزشتی است که یک معلم می تواندانجام دهد. ممکن است به قدری ناراحت وعصبانی شوند تادر جستجوی راه هایی برای تلافی کردن برآیند و این اعتماد آنان را به شما کم خواهد کرد.

 5-  فریاد زدن در کلاس:

 وقتی فریادمی کشید شما مبارزه را باخته اید. این بدان معنا نیست که شما نباید گاهگاهی صدای خود را بلند کنید. اما معلمانی که مکرراً فریاد می زنند هرگز نخواهند توانست کلاس خود را به خوبی اداره کنند.

 6-   برخورد متفاوت با شاگردان:

 عدالت در کلاس از اهم موضوعات تدریس و کلاسداریست. سعی کنید در کلاس نسبت به همه ی دانش آموزان نظر یکسان و عدالت محور داشته باشید هستیدوکودکانی وجود دارند که شما آن ها رابیش از دیگران دوست دارید اما باید سعی کنید هرگز این حالت درکلاس رخ ندهد.همه ی دانش آموزان را یکسان صدا بزنید. مجازات شاگردانی راکه دوست دارید کاهش ندهید

 7-  وضع قوانینی که اساساً ناعادلانه هستند:

 بعضی وقت هاقوانین خود به خود می توانندشمارادرموقعیت های بدی قراردهند، مثلاً، اگر یک معلم قانونی وضع کند که براساس آن پس از زنگ هیچ کاری برای انجام دادن وجود نداشته باشد این قانون می تواند یک موقعیت مشکلی راایجاد کند حال اگریک شاگرددلیل منطقی داشته باشد چه می شود؟ از این گونه موقعیت ها باید به شدت پرهیز کرد.

 8-  سپردن کنترل خود به دست شاگردان:

 هرتصمیمی درکلاس باید به دلایلی توسط شخص شما اتخاذ شود. به طور مثال شاگردان سعی می کنند ازدست امتحان رهاشوند.اما شمانباید بگذارید که چنین اتفاقی بیافتد مگر اینکه دلیل منطقی وجود داشته باشد.اگر شما به همه ی تقاضا ها جواب مثبت دهید وتسلیم شوید به راحتی  کنترل کلاس را از دست خواهید داد.

 9-   غیبت و شکوه از همکاران و معلمان دیگر نزد دانش آموزان:

 اغلب اتفاق می افتدکه شمامطالبی رااز شاگردان می شنوید درباره ی معلمانی که فکر می کنید تدریس خوبی ندارند اما شما باید ازبحث دراین مورد پرهیزکنید وایده های خود را به خود معلمان یا به مدیر انتقال دهید.آنچه که به شاگردانتان می گویید محرمانه نیست و پخش می شود.

 10-    نمره دادن بدون استدلال منطقی:

 اطمینان حاصل کنید که قوانین هماهنگی برای نمره دادن دارید.اجازه ندهید شاگردان پس ازپایان کلاس جهت گرفتن نمره کامل شمارا به چالش بکشند زیرا این کارمشوق لازم (انگیزه لازم) رابرای انجام دادن کاری به موقع ازبین می برد. هنگام نمره دادن به تکالیف ازشیوه های عینی استفاده کنید این کاربه شما کمک می کند که دلایل منطقی برای نمرات دانش آموزان داشته باشید.

 11-رفتن به کلاس بدون طرح درس و برنامه ی قبلی:

 در حقیقت بهترین شیوه برای انجام تدریس شروع آن درذهن وسپس مروری برشیوه های گوناگون تدریس جهت گرفتن اطلاعات لازم می باشد. این کارفقط باداشتن طرح درس قبل ازکلاس انجام پذیر است.

 12- استفاده از یک شیوه ی تکراری تدریس:

دانش آموزان این حالت راکسل کننده وخسته کننده می یابند به علاوه شمااحتمالاً دانش آموزانی را که می توانند از دیگرشیوه های تدریس بهره ببرند محروم  می کنید.

بزرگداشت فردوسی

       ۲۵ ارديبهشت ماه، سال روز بزرگداشت "حكيم ابوالقاسم فردوسي" جامعه علمي، فرهنگي و ادبي ايران و جهان را به تكاپويي ارزشمند، در زمينه شناخت آثار شاعر گرانقدر ايران زمين وا داشته است تا به اين بهانه،  دستاوردهاي اديبان و محققان در اين حوزه، در دسترس عموم قرار گيرد. شايد از اين ره، نه شيخ را كه خود را به خرد زنده كنند چرا كه او به حقيقت با تلاش سي ساله اش ادبيات و تاريخ ايران زمين و خود را زنده و پاينده کرد و براي هميشه از گزند ناملايمات در امان داشت. او خود مي فرمايد:

بناهاي آباد گردد خــــــــــــــــراب          ز باران و از تابـــــــش آفتاب 
پي افکنــــدم از نظم کاخي بلند          که از باد و باران نيابد گــــزند
بر اين نامه بر سال ها بگــــــذرد          بخواند همي هر که دارد خرد  
نميرم از اين پس که من زنده ام            که تخم سخن را پراکنده ام

       عاشقان و ره جويان او نيز به پاسداشت حكمت و خردمندي، اين روز را با نوشيدن جرعه هايي از شاهنامه اين گونه گرامي داشتند:
در آستانه‌ی روز بزرگداشت فردوسی
م‍ر‌اس‍م‌ ش‍‍ا‌ه‍ن‍‍ام‍ه‌ خ‍و‌ان‍‍ي‌ در م‍ي‍د‌ان‌ ف‍ردوس‍‍ي‌ م‍ش‍‍ه‍د
‌ه‍م‍‍اي‍ش‌ ب‍زرگ‍د‌اش‍ت‌ ف‍ردوس‍‍ي‌ ، ت‍وس‍ط ‌آم‍وزش‌ و پ‍رورش‌ م‍ش‍‍ه‍د
شاهنامه " تلفيق شاعرانه اسطوره و عرفان "

سومين كنگره بزرگداشت فردوسي در تهران
بزرگداشت فردوسي در شهركرد و يزد
سمينار بزرگداشت حكيم ابوالقاسم فردوسي از سوي انجمن علمي - فرهنگي دانشجويان ودانش آموختگان نابيناي ايران

بزرگداشت "حکيم ابوالقاسم فردوسي" در دانشکده زبان هاي خارجي دانشگاه تهران
كمبريج درباره تحقيقات شاهنامه‌پژوهي گزارش مي‌دهد
فردوسي نماد جاودانه فرهنگ ايران
شب هاي فردوسي در فرهنگسراي نياوران
شعرخوانی شاعران تبریزی در «بزرگداشت فردوسی»

نمايش قالي سخنگو بيضايي در روز بزرگداشت فردوسيايران چك فردوسي» صادر شد
شاهنامه فردوسي جهان انديشه و فرهنگ
فردوسي خردگرايي كاملا طبيعي 
 نگاهی به جایگاه جهانی شاهنامه حکیم توس

فردوسی بنیانگذار ایرانشناسی 

سهراب

يادت هميشه جاودان سهراب

گوش کن.

 

جاده صدا می زند از دور قدمهای تو را.

 

چشم تو زینت تاریکی نیست.

 

پلکها را بتکان. کفش به پا کن و بیا.

 

وبیا تا جایی

 

که پر ماه به انگشت تو هشدار دهد.

 

و زمان روی کلوخی بنشیند با تو.

 

و مزامیر شب اندام تو را

 

مثل یک قطعه ي آواز به خود جذب کند.

 

پارسایی است در آنجا که تو را خواهد گفت:

 

بهترین چیز رسیدن به نگاهیست که از حادثه ي عشق تر است

 

                                                  سهراب سپهری 

غزل دوم حافظ

صلاح کار کجــــــــــــــــا و من خراب کجا
ببین تفاوت ره کز کجاست تا به کجــــــا
دلـــــــم ز صومعه بگرفت و خرقه سالوس
کجاست دیر مغان و شـــــــراب ناب کجا
چه نسبت اســت به رندی صلاح و تقوا را
سمــــــــــــــاع وعظ کجا نغمه رباب کجا
ز روی دوست دل دشمنان چه دریابـــــــــد
چراغ مرده کجا شمع آفتاب کجــــــــــــــا
چو کحل بینش ما خـــــــاک آستان شماست
کجا رویم بفرمــــــــــــا از این جناب کجا
مبین به سیب زنخدان که چاه در راه اسـت
کــــــجا همی‌روی ای دل بدین شتاب کجا
بشد که یاد خوشـــــــش باد روزگار وصال
خود آن کرشمه کجا رفت و آن عتاب کجا
قرار و خواب ز حافظ طمع مدار ای دوست
قرار چیست صبوری کدام و خواب کجــا

غزل اول حافظ

الا یا ایها الســـــــــــــــــــــاقی ادر کاسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مش/کل‌ها
به بوی نافه‌ای کاخر صبا زان طره بگشایــــــــــد
ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دل‌ ها
مــرا   در منزل جانان چه امن عیش چون هر دم
جرس فریاد می‌دارد که بربندید محمـــــــل‌ ها
به مـــــــی سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید
که سالک بی‌خبر نبود ز راه و رسم منزل‌ــها
شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هــــایل
کـــــــــــــجا دانند حال ما سبکباران ساحل‌ها
همه کارم ز خود کـــــــامی به بدنامی کشید آخر
نهان کی ماند آن رازی کز او سازند محفل‌ها
حضوری گرهمی‌خواهی ازاو غایب مشو حافظ
متی ما تلق من تهوی دع الدنیا و اهملـــــــها

مست و هوشيار پروين اعتصامي

محتسب، مستـــــــــــــــي به ره ديد و گريبانش گرفت
مست گفت اي دوست، اين پيراهن است، افسار نيست
گفت: مستي، زان سبب افتان و خيزان مــــــــــي‌روي
گفت: جــــــــــــــرم راه رفتن نيست، ره هموار نيست
گفت: مي‌بايد تو را تا خانه قاضي بـــــــــــــــــــــــــرم
گفت: رو صــــــــبح آي، قاضي نيمه شب بيدار نيست
گفت: نزديك است والي را سراي، آنجا شويــــــــــــــم
گفت: والي از كجـــــــــــــــــــــــا در خانه خمّار نيست
گفت: تــــــــــــــــــا داروغه را گوييم در مسجد بخواب
گفت: مسجد خوابگاه مردم بدكار نيســــــــــــــــــــــــت
گفت: ديناره بده پنهــــــــــــــــــــان و خود را وا رهان
گفت: كـــــــــــــــــــار شرع، كار درهم و دينار نيست
گفت: از بهر غرامت، جامه‌ات بيرون كنــــــــــــــــــــم
گفت: پوسيده است،  نقـــــــــــــشي ز پود و تار نيست
گفت: آگه نيســـــــــــــــــــــــتي كز سر در افتادت كلاه
گفت: در سر عقل مي‌بايد، بي كلاهي آر نيــــــــــــست
گفت: مي بسيار خــــــــــوردي، زان چنين بيخود شدي
گفت: اي بيــــــــــــــهوده گو، حرف كم و بسيار نيست
گفت: بايد حد زند هوشيار مردم، مســـــــــــــــــــــت را
گفت: هوشياري بيــــــــــار، اينجا كسي هوشيار نيست

ني نامه مولانا

بشنو از نی چــــــون شکایت می‌کند

از جداییها حکایت مــــــــــــــــی‌کـند

کـــــــــــــــز نیستان تا مرا ببریده‌اند

در نفیرم مـــــــــــــرد و زن نالیده‌اند

سینه خواهم شرحه شرحه از فــراق

تا بــــــــــــــــگویم شرح درد اشتیاق

هرکسی کاودورماند از اصل خویش

باز جوید روزگار وصل خویـــــــش

من به هر جمعیتـــــــــــــی نالان شدم

جفت بدحالان و خوش‌حالان شــــــدم

هــــــــرکسی از ظنّ خود شد یار من

از درون من نجست اسرار مــــــــــن

سر من از نالـــــــــــهٔ من دور نیست

لیک چشم و گوش را آن نور نیـست

تن ز جان و جان ز تن مستورنیست

لیک کس را دید جــان دستور نیست

آتشست این بانگ نای و نیست بــــاد

هـــــــــر که این آتش ندارد نیست باد

آتش عشقست کاندر نـــــــــــــــی فتاد

جوشـــــــــش عشقست کاندر می فتاد

نی حریف هــــــــــرکه از یاری برید

پرده‌هايـــــــــــــــش پرده‌های ما درید

همچو نی زهری و تریاقی کـــــه دید؟

همچـــو نی دمساز و مشتاقی کی دید؟

نی حدیث راه پر خون مــــــــــــی‌کند

قصه‌های عشـــــــــــق مجنون می‌کند

محـــــرم این هوش جز بیهوش نیست

مر زبان را مشتری جز گوش نیست

در غم ما روزها بیــــــــــــــــــگاه شد

روزها با ســــــــــــــــوزها همراه شد

روزها گر رفت گو رو باک  نــیست

تو بمان ای آنکه چــون تو پاک نیست

هر که جز مـــــــــاهی ز آبش سیر شد

هــــرکه بی روزیست روزش دیر شد

در نیابد حال پخته هیچ خــــــــــــــــــام

پـــــــــــــــس سخن کوتاه باید والسلام

بند بگسل بـــــــــــــــــاش آزاد ای پسر

چند باشی بند سیم و بنــــــــــــــــــد زر

گر بریزی بحــــــــــــر را در کوزه‌ای

چنــــــــــــــد گنجد قسمت یک روزه‌ای

کوزهٔ چشم حــــــــــــــــریصان پر نشد

تـــــــــــــــا صدف قانع نشد پر در نشد

هر که را جامه ز عشقی چاک شـــــــد

او ز حرص و عـــــــــیب کلی پاک شد

شــــــاد باش ای عشق خوش سودای ما

ای طبیب جمــــــــــــــــــــــله علتهای ما

ای دوای نخوت و ناموس مـــــــــــــــــا

ای تـــــــــــــــو افلاطون و جالینوس ما

جسم خاک از عشق بر افلاک شـــــــــد

کوه در رقـــــــــــــص آمد و چالاک شد

عــــــــــــــــــــــشق جان طور آمد عاشقا

طور مست و خرّ موسی صاعــــــــــــقا

با لب دمساز خـــــــــــــــــــود گر جفتمی

همــــــــــــــــــــــچو نی من گفتنیها گفتمی

هر که او از هم‌زبانی شد جــــــــــــــــــدا

بی زبان شد گــــــــــــــرچه دارد صد نوا

چــــــــونکه گل رفت و گلستان درگذشت

نشنوی زان پس ز بلبل سر گذشـــــــــــت

جمـــــــــــــله معشوقست و عاشق پرده‌ای

زنده معشوقست و عاشق مـــــــــــــرده‌ای

چون نباشد عشـــــــــــــــــــق را پروای او

او چــــــــــــــــــو مرغی ماند بی‌پر وای او

من چگونه هوش دارم پیش و پــــــــــــــس

چـــــــــــــــــون نباشد نور یارم پیش و پس

عشق خواهد کین سخــــــــــــــن بیرون بود

آیـــــــــــــــــــــــــــــــنه غماز نبود چون بود

آینت دانی چرا غماز نیســــــــــــــــــــــــــت

زانکه زنــــــــــــگار از رخش ممتاز نیست

چــــون کنم توصیف تو ؟

می توان در سایه ي آموختــن

 گنـــج عشق جاودان اندوختن

اول از استـــــــــاد یاد آموخیتم

بس سویدای سخن آموختیـــــم

ای معلم چــــون کنم توصیف تو

 چون خدامشگل توان تعریف تو